CMK m.289'da 'hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanma' yasağının temel dayanağı nedir? Bu yasak, kolluğun 'rıza ile arama' adı altında yaptığı aramalarda elde edilen deliller için de geçerli midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #285664

CMK m.289/1-i bendindeki 'hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanma' yasağının temel dayanağı, Anayasa'nın 38. maddesinin 6. fıkrasıdır ('Kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular, delil olarak kabul edilemez'). Bu yasak, CMK m.206/2-a ve 217/2'de de düzenlenmiştir. Türk hukuk sistemi 'mutlak delil yasakları'nı benimsemiştir. Kolluğun 'rıza ile arama' adı altında yaptığı aramalarda elde edilen deliller de kural olarak hukuka aykırıdır, zira Türk mevzuatında (ne mülga CMUK ne de CMK) 'muvafakatlı arama' diye bir düzenleme bulunmamaktadır ve Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin ilgili hükmü (m.8/f) Danıştay tarafından iptal edilmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihadı (örn. 29.11.2005 tarih ve 2005/144-150 sayılı kararı), rızaya dayalı aramayı hukuka aykırı kabul eder ve bu aramada elde edilen delillerin kullanılamayacağını belirtir (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 2013/5127 E., 2013/17549 K. - karşı oylarda belirtilmiştir).