HMK'ya göre, hakim bir davada kendiliğinden delil toplayabilir mi?

Kural olarak toplayamaz. HMK'da 'taraflarca getirilme ilkesi' (HMK m. 25) esastır. Bu ilkeye göre, davanın malzemesi olan vakıaları ve delilleri getirmek tarafların görevidir. Hakim, tarafların sunmadığı bir delili kendiliğinden araştıramaz veya hatırlatamaz. Bu kuralın istisnaları, kamu düzenini ilgilendiren davalar (örneğin velayet, babalık davaları) ve kanunda hakimin re'sen araştırma yapabileceğinin açıkça belirtildiği hallerdir.