CMK m.289'da 'Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması' mutlak bozma nedeni olarak ne anlama gelir? Bu durumun yargılama adilliği ve hükmün geçerliliği üzerindeki etkisi nedir?

CMK m.289/1-a bendindeki 'Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması', yargılamanın temelini oluşturan en önemli usul kurallarından birinin ihlalidir. Bu durum, mahkemenin, kanunun belirttiğinden çok veya eksik hakimle veya yetkili olmayan hakimin katılımıyla oluşması anlamına gelir. Örneğin, heyet halinde karar vermesi gereken bir mahkemede tek hakimin karar vermesi veya kanunen yasaklanmış bir hakimin karara katılması (CMK m.289/1-b) bu kapsamdadır. Böyle bir ihlal, yargılamanın adilliğini ve hükmün geçerliliğini kökünden zedeler, çünkü yargılamayı yapan merciin varlığı ve meşruiyeti sorgulanır hale gelir. Bu nedenle mutlak bozma nedenidir ve temyiz merciinin takdir yetkisi olmaksızın hükmün bozulmasını gerektirir (CMK m.289 Gerekçesi).