Etkin pişmanlık kurumunun uygulanabilmesi için failin 'aktif konumda' olmasının ve Cumhuriyet savcısının veya hakimin 'hatırlatma yükümlülüğünün' Yargıtay içtihatlarında nasıl ele alındığını değerlendiriniz.

Yargıtay, etkin pişmanlık hükümlerinin tatbikinde failin 'aktif konumda' olmasını aramaktadır (Yargıtay 7. CD., 19.06.2017 T., 2014/35740 E., 2017/5478 K. ve Yargıtay 19. CD., 03.04.2019 T., 2019/23643 E., 2019/6679 K.). Failin kendi iradesiyle ve aktif bir çabayla zararı gidermesi veya suçun ortaya çıkarılmasına yardım etmesi beklenir. Cumhuriyet savcısının veya hakimin faile etkin pişmanlıktan yararlanma hakkını hatırlatma yükümlülüğü ise TCK m.4'teki 'kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' kuralına rağmen, doktrinde ve Yargıtay'ın bazı kararlarında (Yargıtay 19. CD., 03.10.2019 T., 2019/28763 E., 2019/12226 K.) 'adil/dürüst yargılanma hakkının' bir gereği olarak kabul edilmektedir. Bu, hukukun bir süjeye tanıdığı hakkın, diğer süje için yükümlülük doğurduğu ve failin savunma hakkı kapsamında görüldüğü anlayışına dayanır. Hatta Yargıtay, bazı durumlarda zarar miktarının da hatırlatılması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 19. CD., 03.10.2019 T., 2019/28760 E., 2019/12227 K.).