HMK 190 ve ilgili Yargıtay kararlarına göre, bir davada ispat yükünün yer değiştirmesine neden olabilecek temel durumlar nelerdir? İki örnek veriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #283656

İspat yükünün yer değiştirmesine neden olabilecek iki temel durum şunlardır: 1) Kanuni Karinelerin Varlığı: Bir taraf, kanuni bir karineye dayandığında, sadece karinenin temelini ispatlar ve ispat yükü, karinenin aksini ispatlamak üzere karşı tarafa geçer (HMK 190/2). Örneğin, resmi senetteki 'bedeli tamamen aldım' beyanı, ödemeye ilişkin bir karine oluşturur ve almadığını ispat yükünü satıcıya yükler. 2) Yemin Delilinin Edası: Bir tarafın yemin teklifini kabul eden karşı tarafın yemin etmesiyle, yemine konu vakıa ispatlanmış sayılır. Ancak yemin metninde, karşı tarafın iddiasını doğrulayan ama aynı zamanda yeni bir iddia (örneğin ödeme) içeren bir ifade varsa, bu yeni iddianın ispat yükü yemin eden tarafa geçer. (Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2016/26549 E., 2019/4351 K.)