Yargılamaya katılamayacak hâkimin düzenlendiği CMK m.23 ile hâkimin reddi sebeplerinin düzenlendiği CMK m.24 arasındaki temel fark nedir?

Temel fark, CMK m. 23'te sayılan hallerin 'mutlak yasaklılık' halleri olması ve hâkimin bu durumu re'sen dikkate alması gerekmesidir. Bu hallerin varlığı halinde yapılan işlemler 'kesin hukuka aykırılık' (CMK m. 289) teşkil eder. CMK m. 24'te ise 'nispi ret' sebepleri düzenlenmiştir. Burada hâkimin tarafsızlığını şüpheye düşürecek somut bir sebebin varlığı ileri sürülür ve bu talebin kanunda belirtilen süreler içinde taraflarca yapılması gerekir. Mahkeme bu talebi değerlendirerek bir karar verir. CMK 23 otomatik bir yasakken, CMK 24 tarafların talebine bağlı bir mekanizmadır. (Yargıtay CGK 2019/600 E., 2020/436 K.)