Ceza hukukunda 'haksızlık yanılgısı' (TCK m. 30/4) kavramı neyi ifade eder? Bu hata türünün failin cezai sorumluluğuna etkisi nedir ve 'Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' (TCK m. 4) ilkesi ile ilişkisini açıklayınız. FETÖ/PDY örneği üzerinden bu hata türünün güncel tartışmalardaki yerini değerlendiriniz.
TCK m. 30/4'te düzenlenen 'haksızlık yanılgısı' (dolaylı/somut haksızlık yanılgısı), failin işlediği fiilin haksızlık oluşturduğunu bilmemesi durumudur; yani fiilinin hukuken kabul görmez bir davranış olduğunun bilincinde olmamasıdır. Bu hata kaçınılmaz nitelikte ise, fail cezalandırılmaz; kaçınılabilir nitelikte ise, kusur ortadan kalkmaz ancak ceza belirlenirken dikkate alınır (TCK m. 61/1-f kapsamında). Bu hata türü, 'Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' (TCK m. 4) ilkesinden farklıdır. TCK m. 4, fiilin suç olarak tanımlandığını bilmemenin sorumluluğu kaldırmayacağını belirtirken, TCK m. 30/4, fiilin genel anlamda bir haksızlık teşkil ettiğini bilmemeyi düzenler. Fail, fiilin kanunda suç olduğunu bilmese de haksızlık olduğunu biliyorsa sorumlu tutulur. FETÖ/PDY örneği üzerinden yapılan tartışmalar, bu kavramın önemini ortaya koymaktadır. Barandoğan'ın makalesinde belirtildiği üzere, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminden önce FETÖ/PDY'nin 'silahlı terör örgütü' olduğunu bilmeksizin bu yapıyla yolu kesişen kişilerin durumunun TCK m. 30/4 kapsamında değerlendirilmesinin hatalı olduğu savunulmaktadır. Makaleye göre, bu kişiler bakımından 'suçun maddi unsurlarında hata' (TCK m. 30/1) hali mevcut olabilir; zira terör örgütünün varlığı ve illegal yapısının bilinmesi, 'örgüt üyeliği' gibi suçların maddi unsurunu oluşturur. Failin bu illegal yapının gerçek amacını bilmemesi, kastını (bilme ve isteme iradesini) ortadan kaldırabilir. Makale, MGK kararlarının örgütün nitelendirilmesindeki dönüm noktalarını vurgulayarak, halkın yapının gerçek amacını bilmesinin beklenemeyeceğini savunur. Bu, haksızlık yanılgısının, toplumsal değer yargıları ve failin bilgi düzeyi gibi unsurlar doğrultusunda dikkatlice değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.