Delil avansı yatırma yükümlülüğü olan taraf, bu yükümlülüğü yerine getirmezse, mahkeme bu delili re'sen toplama yoluna gidebilir mi?

Hayır, gidemez. Taraflarca hazırlama ilkesinin geçerli olduğu davalarda (HMK m. 25), mahkeme re'sen delil toplayamaz. Delil avansı yatırılmamasının yaptırımı, HMK m. 324/2'de açıkça 'talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır' şeklinde belirtilmiştir. Mahkeme, bu yaptırımı uygulamakla yükümlüdür. İstisnası, kamu düzenini ilgilendiren ve re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu davalardır (HMK m. 325).