Hâkimin davayı aydınlatma ödevi (HMK m. 31), tarafların delil olarak dayandıkları ancak içeriği ve hukuki niteliği çelişkili olan belgeler için de geçerli midir?

Evet, geçerlidir. HMK m. 31, sadece maddi veya hukuki belirsizlikleri değil, 'çelişkili' görülen hususları da kapsar. Eğer bir tarafın sunduğu belgeler kendi içinde veya diğer delillerle çelişiyorsa, hâkimin bu çelişkiyi gidermek için tarafa açıklama yaptırması veya soru sorması, aydınlatma ödevinin bir gereğidir. Bu, maddi gerçeğe ulaşmanın ve sağlıklı bir karar vermenin ön koşuludur.