Hâkimin davayı aydınlatma ödevi (HMK m. 31), taraflardan birine, ileri sürmeyi unuttuğu bir savunma yolunu (örneğin zamanaşımı defini) hatırlatmasını kapsar mı?

Hayır, kapsamaz. HMK m. 25'teki taraflarca getirilme ilkesi ve HMK m. 31'in gerekçesi uyarınca, hâkimin aydınlatma ödevi, tarafların ileri sürdüğü vakıalardaki belirsizlikleri gidermeye yöneliktir. Hâkim, taraflara neyi ileri süreceklerini hatırlatamaz. Zamanaşımı gibi bir defin ileri sürülmesi tamamen tarafın iradesine bağlı bir savunma aracıdır ve hâkimin bu konuda tarafları yönlendirmesi düşünülemez. Bu, tarafsızlık ilkesinin de ihlali olur.