Bir davanın açılış tarihi 1086 sayılı HUMK dönemine ait ise, daha sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'daki 'gider avansı' (dava şartı) kuralı bu davaya uygulanabilir mi?

Hayır, uygulanamaz. Hukuk kurallarının zaman bakımından uygulanmasında 'derhal uygulanırlık' ilkesi geçerli olsa da, HMK m. 448 bu ilkeyi 'tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla' sınırlar. Dava açma işlemi, davanın açıldığı tarihteki kanuna (HUMK) göre tamamlanmış bir usuli işlemdir. HUMK'da gider avansı bir dava şartı olmadığından, sonradan yürürlüğe giren HMK'nın bu hükmü geriye yürütülerek eski davalara uygulanamaz. Bu tür davalarda istenen masraflar 'delil avansı' olarak kabul edilir. (Bkz: Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 2016/5745 E., 2016/5176 K.)