Bir davada, davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış ancak duruşmada davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını iddia etmiştir. Davacı bu duruma açıkça muvafakat etmemiştir. Hâkim, davayı aydınlatma ödevi kapsamında bu savunmayı dikkate alabilir mi?

Hayır, alamaz. Hâkimin davayı aydınlatma ödevi, tarafların süresinde ileri sürmediği savunmaları (zamanaşımı defi gibi) hatırlatmayı veya dikkate almayı kapsamaz. Bu durum, HMK m. 25'teki taraflarca getirilme ilkesinin ihlali olur. Zamanaşımı defi, süresi içinde (cevap dilekçesi ile) ileri sürülmelidir. Süresi geçtikten sonra ileri sürülebilmesi için karşı tarafın açık muvafakati gerekir. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2015/11110 E., 2017/12470 K.)