28.06.2014 tarihinde CMK m.231/8'e eklenen 'Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez' cümlesinin uygulanmasında 'lehe kanun' ilkesi nasıl dikkate alınır? Sanığın ikinci suçunun tarihi bu değişiklikten sonra, ancak sabıkasındaki ilk HAGB kararının kesinleşme tarihi bu değişiklikten önce ise durum ne olur? (Yargıtay 4. Ceza Dairesi - Karar No:2019/5997).

CMK m.231/8'e 6545 sayılı Kanun ile eklenen bu cümle, sanık aleyhine bir düzenlemedir, çünkü daha önce birden fazla HAGB kararı alınmasına engel bir hüküm yoktu. Ceza hukukunun temel ilkelerinden olan 'lehe kanun' (zaman bakımından uygulama) ilkesi gereğince, aleyhe olan bu kural, yürürlüğe girdiği 28.06.2014 tarihinden sonra işlenen suçlar için uygulanabilir. Ancak Yargıtay, konuyu daha ayrıntılı ele almıştır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin K:2019/5997 sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu kuralın bir sanığa uygulanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir: 1) İncelemeye konu ikinci suçun 28.06.2014'ten sonra işlenmiş olması. 2) Sanığın adli sicil kaydında yer alan ve engel teşkil edeceği iddia edilen ilk HAGB kararının da 28.06.2014'ten sonra kesinleşmiş olması. Yargıtay bu yorumu 'kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' ilkesiyle temellendirir. Sanığı bu aleyhe kuraldan sorumlu tutabilmek için, sanığın hem yasal değişikliği hem de adli sicildeki kaydının bu tarihten sonra kesinleştiğini bilmesi (bilmesi gerektiği) kabul edilir. Dolayısıyla, soruda belirtilen senaryoda, yani ikinci suç 28.06.2014'ten sonra işlenmiş olsa bile, sanığın sicilindeki ilk HAGB kararı bu tarihten önce kesinleşmişse, bu eski HAGB kararı yeni suç açısından HAGB kararı verilmesine engel teşkil etmeyecektir.