HAGB kararına karşı hangi kanun yoluna başvurulur ve bu kanun yolunda denetimin kapsamı nedir? Önceden itiraz yolu mevcutken neden istinaf yoluna geçilmiştir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde 'istinaf' kanun yoluna başvurulabilir (CMK m.231/12). İstinaf incelemesini yapacak olan Bölge Adliye Mahkemesi, kararı hem usul hem de esas yönünden inceler. Bu inceleme, HAGB kararının verilebilmesi için aranan objektif şartların (örn: ceza miktarı, sabıka durumu, zararın giderilmesi) ve subjektif şartın (hâkimin sanığın yeniden suç işlemeyeceğine dair kanaati) mevcut olup olmadığını denetlemeyi kapsar. Ayrıca, YCGK'nın 2022/98 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, itiraz merciinin (yeni düzenlemeyle istinaf mahkemesinin) sadece şekli bir denetim yapması AİHS m.13'teki etkili başvuru hakkını ihlal edeceğinden, esasa ilişkin hususları da (suçun sübutu, nitelendirmesi vb.) denetlemesi gerekir. Kanun koyucu, daha önce HAGB kararlarına karşı öngörülen 'itiraz' yolundan vazgeçerek 'istinaf' yolunu benimsemiştir. Bunun temel nedeni, itiraz mercilerinin uygulamada genellikle sadece HAGB'nin şekli şartları yönünden sınırlı bir inceleme yapması ve bu durumun sanığın beraat etme veya lehe bir karar alma hakkını kısıtlamasıydı. İstinaf yolu, hem maddi olay hem de hukuki denetim imkanı sunarak daha kapsamlı ve etkili bir denetim sağladığı için tercih edilmiştir.