2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin (ı) bendinde, deniz kirliliğine neden olan gemilere uygulanacak idari para cezaları grostonaja göre kademeli olarak belirlenmiştir. Bu cezanın uygulanmasında 'kirliliğin giderilmesi' ve 'teminat' mekanizmaları nasıl işler?
Çevre Kanunu m.20(ı)'da düzenlenen idari para cezaları, caydırıcılığı yüksek ve uygulaması özellikli yaptırımlardır. Bu cezaların uygulanmasında iki önemli mekanizma bulunmaktadır: 1) Kirliliğin Giderilmesi Halinde İndirim: Bentte, 'Kirliliğin oluşmasını müteakip gemi veya deniz aracının kendi imkânları ile neden olduğu kirliliği giderdiğinin tespit edilmesi durumunda, idarî para cezası 1/3 oranında uygulanır' hükmü yer almaktadır. Bu, bir nevi etkin pişmanlık düzenlemesidir. Amaç, kirliliğin bir an önce ve en az zararla bertaraf edilmesini teşvik etmektir. Kirliliğe neden olan gemi, yetkililer müdahale etmeden önce kendi olanaklarıyla (ekipman, personel vb.) kirliliği temizlerse, hakkında takdir edilecek cezada 2/3 oranında indirim yapılır. 2) Teminat ve Seyrüseferden Men: Bent, 'Cezanın derhal ve defaten ödenmemesi veya bu hususta yeterli teminat gösterilmemesi halinde, gemiler ve götürülebilen diğer deniz vasıtaları en yakın liman yetkilisine teslim edilerek seyrüseferden ve faaliyetten men edilir' hükmünü içermektedir. Bu, cezanın tahsilini güvence altına alan çok etkili bir tedbirdir. Özellikle yabancı bayraklı gemilerin cezayı ödemeden ülke sularını terk etmesini önlemek amacıyla düzenlenmiştir. Geminin seyrüseferden men edilmemesi için ya cezanın derhal ödenmesi ya da ceza miktarı kadar teminat gösterilmesi gerekir. Teminat olarak 'Banka teminat mektubu veya geminin bağlı olduğu kulüp sigortacısı (P&I Club) tarafından düzenlenecek teminat mektubu' kabul edilir. Bu teminatlar sunulduğunda geminin seyrine izin verilir.