Gönüllü vazgeçmenin 'gönüllü' sayılabilmesi için aranan kriter nedir? Failin eylemine son verme iradesinin arkasındaki motivasyonun (pişmanlık, acıma, yakalanma korkusu vb.) bir önemi var mıdır? 'Frank Formülü' olarak bilinen ölçütü açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #281177

Vazgeçmenin 'gönüllü' olup olmadığının tespitinde, failin eylemine son vermesinin arkasındaki motivasyonun ahlaki niteliği (pişmanlık, acıma, merhamet gibi) belirleyici değildir. Önemli olan, vazgeçmenin failin kendi özgür iradesine dayanması ve dış bir zorunluluktan kaynaklanmamasıdır. Bu ayrımı yapmak için Alman hukukundan kaynaklanan ve Yargıtay kararlarında da benimsenen 'Frank Formülü' kullanılır. Bu formüle göre faile şu soru sorulur: 'Yapabilirdim ama yapmak istemedim' diyebiliyorsa vazgeçme gönüllüdür. Ancak 'İstedim ama yapamadım' diyorsa vazgeçme gönülsüzdür ve teşebbüs söz konusudur. Örneğin, hırsızın kasayı açabileceği halde vazgeçmesi gönüllüyken; kasanın kilidini bir türlü açamaması veya polis sireni duyması gibi dış bir engel nedeniyle eylemine son vermesi gönülsüzdür. Dolayısıyla, failin yakalanma korkusu, eylemin beklediğinden daha zor olması gibi nedenlerle vazgeçmesi dahi, eğer eylemi tamamlama imkanı objektif olarak devam ediyorsa, 'gönüllü' kabul edilebilir. Kritik olan, failin iradesini kıran harici ve aşılması mümkün olmayan bir engelin bulunmamasıdır.