Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, bir sanıkta ele geçirilen uyuşturucu maddenin 'kişisel kullanım' (TCK m.191) amacıyla mı yoksa 'ticaret' (TCK m.188) amacıyla mı bulundurulduğunun tespitinde kullanılan objektif ve sübjektif kriterleri ayrıntılı olarak analiz ediniz.

Yargıtay, uyuşturucu maddenin bulundurulma amacının tespiti için tek bir kritere bağlı kalmamakta, olayın bütününü değerlendirerek bir sonuca varmaktadır. Bu tespit için kullanılan başlıca kriterler şunlardır: 1) Miktar Kriteri: En önemli objektif kriterlerden biridir. Sanıkta ele geçirilen uyuşturucu maddenin miktarı, kişisel yıllık kullanım sınırını aşıyorsa, bu durum maddenin ticaret amacıyla bulundurulduğuna dair güçlü bir karine oluşturur. Kişisel kullanım miktarı, her madde için Adli Tıp Kurumu mütalaaları ve Yargıtay içtihatlarıyla belirlenir. Örneğin, esrar için yıllık kullanım miktarının yaklaşık 1 kg olduğu kabul edilmektedir. Ancak miktar tek başına belirleyici değildir. 2) Bulundurma Şekli ve Yeri: Uyuşturucu maddenin satışa hazır, çok sayıda küçük paketçikler (fişek) halinde hazırlanmış olması, ticaret amacını gösteren önemli bir belirtidir. Ayrıca, maddenin kolayca ulaşılabilecek bir yerden (cep, ev) ziyade, zulalanmış veya saklanmış bir şekilde (depo, aracın gizli bölmesi) bulunması da ticaret şüphesini artırır. Olay yerinde hassas terazi, paketleme malzemeleri gibi aletlerin bulunması da bu kriteri güçlendirir. 3) Çeşitlilik: Bir kullanıcının genellikle bir veya benzer etkideki iki tür maddeyi kullanması beklenir. Sanıkta, birbirlerinden farklı kimyasal yapı ve etkilere sahip birden çok çeşit uyuşturucu maddenin (örneğin eroin, kokain ve sentetik hapların bir arada) bulunması, bunların ticaret amacıyla bulundurulduğu yönündeki şüpheyi kuvvetlendirir. 4) Sanığın Davranışları: Sanığın müşteri arama, pazarlık yapma, uyuşturucu maddeyi satmaya veya devretmeye yönelik herhangi bir eyleminin (örneğin telefon görüşmeleri, tanık beyanları) tespit edilmesi, bulundurma amacının ticaret olduğunu net bir şekilde ortaya koyar. 5) Sanığın Sosyal ve Ekonomik Durumu: Sanığın düzenli bir geliri olmamasına rağmen üzerinde veya evinde yüklü miktarda para veya ekonomik değeri yüksek uyuşturucu madde bulunması, bu işten kazanç elde ettiğine işaret edebilir (Bkz: Yargıtay 20. CD, 2017/6864 K.). Mahkeme, bu kriterleri bir bütün olarak değerlendirerek, sanığın kastının kişisel kullanım mı yoksa ticaret mi olduğunu, şüphe sanık lehine yorumlanır ilkesini de gözeterek belirlemek zorundadır.