CMK 223/7'deki 'Davanın Reddi' kararının koşullarını (aynı fiil, aynı sanık, önceden verilmiş hüküm/dava) ve bu kararın, yargılamanın duruşma açılmadan, duruşma hazırlığı aşamasında verilme olanağının hukuki temelini açıklayınız. Bu durumun 'ne bis in idem' (bir suçtan iki kez yargılama olmaz) ilkesiyle bağlantısını irdeleyiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278666

CMK 223/7, 'Davanın Reddi' kararını düzenler ve bu karar, 'ne bis in idem' (bir suçtan iki kez yargılama olmaz) ilkesinin muhakeme hukukundaki yansımasıdır. **Koşulları:** 1. **Aynı Fiil:** Daha önce yargılamaya konu olan fiil ile yeni yargılamaya konu olan fiilin aynı olması gerekir. Fiilin aynı olması, hem maddi olay hem de hukuki vasıf açısından örtüşmeyi gerektirir. 2. **Aynı Sanık:** Önceki yargılamada sanık olan kişi ile yeni yargılamada sanık olan kişinin aynı kişi olması gerekir. 3. **Önceden Verilmiş Bir Hüküm veya Açılmış Bir Dava:** Aynı fiil ve sanık için ya daha önce kesinleşmiş bir hüküm (beraat, mahkumiyet, düşme vb.) bulunmalı ya da halihazırda derdest (açılmış ve devam eden) bir kamu davası bulunmalıdır. **Duruşma Öncesi Verilme Olanağı ve Hukuki Temeli:** CMK 223 gerekçesine göre, davanın reddi kararı, duruşma açılmadan, yani 'duruşma hazırlığı aşamasında' da verilebilir. Bu, usul ekonomisi ilkesinin bir gereğidir. Eğer yargılama makamı, iddianamenin kabulünden sonra, dosya üzerinde yaptığı incelemede bu koşulların (aynı fiil, aynı sanık, mükerrer dava/hüküm) varlığını tespit ederse, duruşma açarak zaman ve kaynak harcamak yerine derhal davanın reddine karar verebilir. Bu, yargılamanın gereksiz yere ilerlemesini önler ve sanığın aynı fiilden dolayı birden fazla kez yargılanma tehlikesini baştan ortadan kaldırarak 'ne bis in idem' ilkesinin etkinliğini sağlar.