Duruşmanın Sona Ermesi Öncesi Verilebilecek Kararlar: CMK 223 maddesine göre, davanın reddi, ortadan kaldırılması veya düşürülmesi gibi bazı kararların duruşma açılmadan, duruşma hazırlığı aşamasında verilmesi olanağının neden ve hangi durumlarda mümkün olduğunu açıklayınız.

CMK 223 gerekçesi, 'davayı sona erdiren kararların kural olarak duruşma sonunda verileceğini' belirtirken, bazı kararların duruşma açılmadan, yani 'duruşma hazırlığı aşamasında' da verilebileceğini ifade eder. Bu durum, usul ekonomisi ve yargılamanın gereksiz uzamasını önleme ilkeleriyle ilişkilidir: 1. **Davanın Reddi (CMK 223/7):** 'Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa' davanın reddine karar verilir. Bu durum, derhal tespit edilebilir bir usul şartıdır ve davanın mükerrerliğini önler. Duruşma açılmasını beklemeye gerek yoktur. 2. **Davanın Düşmesi (CMK 223/8):** 'Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde' davanın düşmesine karar verilir. Örneğin, dava zamanaşımının dolması, genel af, ölüm gibi haller duruşma açılmadan da tespit edilebilir. Bu haller, davanın yürütülmesine engel teşkil eden objektif durumlar olduğundan, duruşma hazırlığı aşamasında düşme kararı verilebilir. 3. **Derhal Beraat (CMK 223/9):** 'Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez.' Eğer fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması (örn. suç olmaktan çıkarılması) gibi açıkça ve derhal beraat kararı verilmesini gerektiren bir durum varsa, duruşma açılmadan da beraat kararı verilebilir. Bu, sanığın lekelenmeme hakkını koruma amacına hizmet eder. Bu durumlar, yargılamanın temel şartlarının veya dosyadaki açık durumların, duruşma aşamasına geçilmesini gerektirmeyecek kadar net olduğu hallerde, usul ekonomisi ve etkin yargılama prensiplerinin bir yansımasıdır.