Vergi Usul Kanunu kapsamında defter ve belge ibraz etmeme suçunda, vergi incelemesinin mükellefin işyerinde yapılması kuralı ve bu kuralın istisnaları ile tebligatın hukuki geçerliliği konusundaki eksik araştırmaların hüküm üzerindeki etkisini değerlendiriniz.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 2017/3474 E., 2018/220 K. sayılı kararına göre, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 139. maddesi uyarınca vergi incelemesi kural olarak mükellefin işyerinde yapılır. Bu kuralın istisnaları (örneğin hesapların dairede incelenmesine olanak veren haller) kanunda belirtilmiştir. Eğer tebligat işyerinde yapılmışsa, incelemeyi yapan vergi denetmeninden işyeri dışında inceleme yapılmasını gerektiren bir tespitin varlığı veya mükellefin işyerinde faaliyete devam edip etmediği gibi hususlar sorulmalı ve belgesi istenmelidir. Aksi takdirde, yani incelemenin işyeri dışında yapılmasını gerektiren hukuki bir dayanak olmadan işyerinde yapılan tebligatın hukuki geçerliliği bulunmaz. Bu durumda, defter ve belge ibraz etmeme suçunun manevi unsuru oluşmayacağından sanığın beraatine karar verilmesi gerekir. Eksik araştırma ile mahkumiyet hükmü kurulması bozma nedenidir. Ayrıca, aynı yazı ile birden fazla takvim yılına ait defter ve belgelerin istenmesi halinde, yerleşik uygulamaya göre tek bir 'defter ve belgeleri ibraz etmeme' suçu oluşur.