CMK m.160(2)'deki savcının 'şüphelinin haklarını koruma' yükümlülüğü, soruşturma sırasında şüphelinin müdafi yardımından etkin bir şekilde yararlanmasını sağlamayı da kapsar mı? Müdafiin dosyaya erişiminin haksız yere kısıtlanması bu yükümlülüğün ihlali sayılır mı?

Evet, CMK m.160(2)'deki savcının 'şüphelinin haklarını koruma' yükümlülüğü, şüphelinin en temel savunma haklarından biri olan müdafi yardımından etkin bir şekilde yararlanmasını sağlamayı da kapsar. Bu, Anayasa m.36 ve AİHS m.6'da güvence altına alınan adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Bu yükümlülük şunları içerir: 1) Şüpheliye, yakalandığı veya ifadeye çağrıldığı andan itibaren bir müdafi seçme hakkı olduğunun, eğer seçebilecek durumda değilse baro tarafından bir müdafi görevlendirilmesini isteyebileceğinin (CMK m.147, m.150) hatırlatılması. 2) Müdafiin, soruşturma evresinde dosyayı inceleme (CMK m.153) ve şüpheliyle görüşme (CMK m.154) hakkına saygı gösterilmesi. 3) Müdafiin şüphelinin ifade ve sorgusunda hazır bulunmasına (CMK m.147, m.149) imkan tanınması. Müdafiin dosyaya erişiminin (CMK m.153/2-3'teki istisnalar dışında) haksız yere veya kanuni bir dayanağı olmadan kısıtlanması, şüphelinin savunma hakkını ve dolayısıyla adil yargılanma hakkını ihlal eder. Bu durum, aynı zamanda savcının CMK m.160(2)'deki şüphelinin haklarını koruma yükümlülüğünün de ihlali anlamına gelir. Çünkü müdafi, şüphelinin haklarının en önemli güvencelerinden biridir ve onun dosyaya erişimi, lehe delilleri tespit etmesi, hukuka aykırılıkları saptaması ve etkili bir savunma hazırlaması için zorunludur.