CMK m.160(1) ve gerekçesi ışığında, 'soruşturma evresini açmak görevinin Cumhuriyet savcısına verilmesi'nin ve 'kolluğun rolünün Cumhuriyet savcısının yardımcısı olmaktan ibaret' olmasının, soruşturmanın tarafsızlığı ve hukuka uygunluğu açısından sağladığı temel güvenceler nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278355

Soruşturma evresini açma ve yönetme görevinin Cumhuriyet savcısına verilmesinin ve kolluğun sadece yardımcı rolde olmasının sağladığı temel güvenceler şunlardır: 1) **Hukuki Denetim ve Hukuka Uygunluk:** Cumhuriyet savcısı bir hukukçu ve yargı mensubudur. Soruşturma işlemlerinin (delil toplama, koruma tedbirlerine başvurma vb.) kanunlara ve temel haklara uygun bir şekilde yürütülmesini denetler. Bu, kolluğun keyfi veya orantısız eylemlerde bulunmasını önlemeye yardımcı olur. 2) **Tarafsızlık ve Objektiflik:** Savcı, CMK m.160(2) uyarınca sadece şüphelinin aleyhine değil, lehine olan delilleri de toplamakla yükümlüdür. Bu, soruşturmanın tek yanlı değil, maddi gerçeği ortaya çıkarmaya yönelik objektif bir şekilde yürütülmesini hedefler. Kolluk, doğası gereği suçu ve faili bulmaya daha odaklı olabilirken, savcının bu dengeyi gözetmesi beklenir. 3) **Şüpheli Haklarının Korunması:** Savcı, soruşturma sürecinde şüphelinin yasal haklarının (müdafi, susma hakkı, adil muamele vb.) korunmasından sorumludur. Kolluğun bu haklara riayet etmesini sağlar. 4) **Soruşturmanın Bütünlüğü ve Stratejisi:** Savcı, soruşturmanın genel stratejisini belirler, hangi adımların atılacağına, hangi delillerin toplanacağına karar verir. Bu, soruşturmanın daha planlı ve etkin bir şekilde yürütülmesine katkıda bulunur. Kolluğun sadece yardımcısı olması, soruşturmada bir 'patronaj' ilişkisi kurarak, tüm sürecin bir yargı mensubunun kontrolünde ilerlemesini sağlar, bu da adil yargılanma hakkının bir güvencesidir.