CMK m.223(3)(a) 'Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya sağır ve dilsizlik hali ya da geçici nedenlerin bulunması' halinde kusurunun bulunmaması dolayısıyla ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. 'Geçici nedenler' ifadesi neleri kapsayabilir ve bu nedenlerin kusur yeteneğini ortadan kaldırdığı nasıl tespit edilir?

CMK m.223(3)(a)'daki 'geçici nedenler' ifadesi, TCK m.32/2'de düzenlenen 'Geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez' hükmüne ve TCK m.34'teki 'Geçici Nedenler, Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma' başlığına atıfta bulunur. Bu kapsamda 'geçici nedenler' şunları içerebilir: 1) **İrade Dışı Alınan Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisi:** Kişinin kendi isteği dışında (örneğin, zorla verilmesi, haberi olmadan içeceğine katılması) aldığı alkol veya uyuşturucu madde nedeniyle fiilin işlendiği sırada algılama veya irade yeteneğini kaybetmesi. 2) **Bazı Hastalık Nöbetleri:** Epilepsi krizi, hipoglisemi koması gibi tıbbi durumlar nedeniyle kişinin geçici olarak bilinç kaybı yaşaması veya iradesini kontrol edememesi. 3) **Aşırı Heyecan veya Korku Durumları:** Çok istisnai ve yoğun psikolojik travma yaratan durumlar (ancak bu daha çok TCK m.27/2 veya TCK m.30/3 ile karışabilir, dikkatli değerlendirme gerekir). Bu geçici nedenlerin kusur yeteneğini ortadan kaldırdığının tespiti, genellikle adli tıp uzmanlarından alınacak bilirkişi raporlarıyla yapılır. Raporda, fiilin işlendiği sırada kişinin algılama ve irade yeteneğinin bu geçici neden nedeniyle ne ölçüde etkilendiği değerlendirilir. Eğer yeteneğin önemli derecede azaldığı veya tamamen ortadan kalktığı tespit edilirse, CMK m.223(3)(a) uyarınca ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.