CMK m.223(2)(d) 'Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması' halinde beraat kararı verilir. TCK'da sayılan temel hukuka uygunluk nedenleri nelerdir ve bu nedenlerin varlığı fiilin 'suç' olma niteliğini nasıl etkiler?

CMK m.223(2)(d) uyarınca beraat kararı verilmesini gerektiren hukuka uygunluk nedenleri, bir fiilin tipik olmasına (yani kanundaki suç tanımına uymasına) rağmen, hukuk düzeni tarafından meşru kabul edilmesini sağlayan ve dolayısıyla fiilin hukuka aykırılığını ortadan kaldıran özel durumlardır. TCK'da sayılan temel hukuka uygunluk nedenleri şunlardır: 1) **Kanun hükmünü yerine getirme (TCK m.24/1):** Bir kamu görevlisinin kanunun verdiği bir görevi ifa ederken işlediği fiil. 2) **Meşru Savunma (TCK m.25/1):** Kendisine veya başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı orantılı bir şekilde defetmek. 3) **İlgilinin Rızası (TCK m.26/2):** Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rıza çerçevesinde işlenen fiil. 4) **Hakkın Kullanılması (TCK m.26/1):** Bir hakkı (örneğin, velayet hakkı, spor yapma hakkı) kullanırken işlenen fiil. 5) **Zorunluluk Hali (TCK m.25/2):** Ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak için başkasının hakkına zarar verme (bu daha çok kusurluluğu kaldıran bir neden olarak da tartışılır ancak bazı görüşlere göre hukuka uygunluk nedenidir). Bir hukuka uygunluk nedeninin varlığı, fiilin 'hukuka aykırılık' unsurunu ortadan kaldırır. Tipiklik ve kusurluluk unsurları bulunsa bile, fiil hukuka aykırı olmadığı için suç teşkil etmez ve sanık hakkında beraat kararı verilir.