CMK m.223(8)'de 'soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir' denilmektedir. Soruşturma veya kovuşturma şartları neler olabilir ve bu şartların 'gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması' ne demektir?

Soruşturma veya kovuşturma şartları, bir suç hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılabilmesi için bulunması gereken veya bulunmaması gereken (engelleyici) koşullardır. Bunlar gerçekleşmeden veya ortadan kalkmadan yargılama yapılamaz. Örnekler: 1) **Şikayet:** Bazı suçların (TCK'da belirtilen) takibi mağdurun şikayetine bağlıdır. Şikayet yoksa veya vazgeçilmişse dava düşer. 2) **İzin:** Bazı kamu görevlilerinin veya özel statüdeki kişilerin (milletvekilleri vb.) yargılanabilmesi için yetkili merciden izin alınması gerekebilir. İzin verilmezse dava düşer. 3) **Talep:** Bazı yurtdışında işlenen suçlarda Adalet Bakanı'nın talebi gerekebilir. 4) **Karar:** Örneğin, Anayasa Mahkemesi'nin bir kanun hükmünü iptal etmesi ve bu hükme dayanılarak açılmış davaların konusuz kalması. 'Şartın gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması' ise, bu şartın gelecekte de yerine getirilme olasılığının kalmadığının kesin olarak ortaya çıkmasıdır. Örneğin, şikayet süresi (genellikle 6 ay) geçmişse ve şikayet yapılmamışsa, bu şart artık gerçekleşemez. Veya izin talebi kesin olarak reddedilmişse, şart gerçekleşmeyecektir. Bu durumda mahkeme, şartın yokluğu nedeniyle davanın esasına giremeden düşme kararı verir. Eğer şartın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsizse, CMK m.223/8 son cümle uyarınca 'durma kararı' verilir.