CMK m.223(3)(d) 'Kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi' halinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. Bu 'hata' kavramı TCK'daki hangi hata türlerini (örn: TCK m.30) kapsar ve bu hatanın kusurluluğu nasıl etkilediği değerlendirilir?

CMK m.223(3)(d)'deki 'kusurluluğu ortadan kaldıran hata', TCK m.30'da düzenlenen çeşitli hata türlerini kapsayabilir. Bunlar arasında en önemlileri şunlardır: 1) **Fiilde Hata (TCK m.30/1):** Failin, suçun maddi unsurlarında hataya düşmesi. Eğer bu hata esaslı ise (yani bilinseydi fiil işlenmeyecekti) ve kaçınılmaz ise kastı ortadan kaldırır, taksirle sorumluluk hali saklıdır. Bazı durumlarda kusurluluğu da etkileyebilir. 2) **Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Maddi Şartlarında Hata (TCK m.30/3):** Failin, bir hukuka uygunluk nedeninin (meşru savunma, zorunluluk hali vb.) maddi şartlarının varlığında hataya düşmesi. Eğer bu hata kaçınılmazsa, kusurluluğu ortadan kaldırabilir. 3) **Yasak Hatası (Haksızlık Yanılgısı - TCK m.30/4):** Failin, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir yanılgıya düşmesi. Bu durum doğrudan kusurluluğu etkiler. Eğer yanılgı kaçınılmazsa, fail kusurlu sayılmaz ve ceza verilmez. Eğer kaçınılabilir bir yanılgı ise, cezada indirim yapılır. CMK m.223(3)(d) özellikle TCK m.30/3 ve TCK m.30/4'teki kaçınılmaz hata hallerini işaret eder. Bu durumlarda fail, hukuka aykırı bir fiil işlemiş olsa da, içinde bulunduğu yanılgı nedeniyle kınanamaz, yani kusurlu sayılamaz. Bu nedenle 'ceza verilmesine yer olmadığı' kararı verilir.