YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ'nin 2018/819 E. sayılı kararında, sosyal medya üzerinden işlenen suçlarda şüphelinin kimliğinin tespiti için 'ABD adli makamlarıyla istinabe yapılması' gerektiği belirtilmiştir. İstinabe (adli yardımlaşma) usulünün CMK m.160 kapsamındaki soruşturma görevi açısından önemi ve pratikte karşılaşılan zorluklar nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278276

İstinabe, bir devletin adli makamlarının, başka bir devletin adli makamlarından belirli bir soruşturma veya kovuşturma işleminin (delil toplama, ifade alma vb.) yapılmasını talep etmesidir. Özellikle internet ve sosyal medya üzerinden işlenen suçlarda, sunucuların veya şirket merkezlerinin yurtdışında olması nedeniyle şüpheli tespiti ve delil elde etme genellikle istinabe yoluyla mümkün olmaktadır. CMK m.160 uyarınca savcının maddi gerçeği araştırma yükümlülüğü, suçun uluslararası bir boyutu varsa istinabe yoluna başvurmayı da kapsar. Yargıtay kararında da bu gereklilik vurgulanmıştır. Ancak pratikte istinabe süreçleri uzun sürebilir, talep edilen devletin iç hukukuna ve uluslararası sözleşmelere bağlı olarak farklılık gösterebilir, bazen de siyasi veya diplomatik nedenlerle talepler cevapsız kalabilir veya gecikebilir. Bu durum, soruşturmaların etkinliğini ve süratini olumsuz etkileyebilir. Ancak bu zorluklar, savcının istinabe yolunu denemeden veya diğer araştırma imkanlarını tüketmeden soruşturmayı sonlandırması için yeterli bir gerekçe oluşturmaz.