CMK Madde 223(9) 'Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez.' hükmünü, Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 2023/6168 E., 2024/9063 K. sayılı kararındaki tartışmalar ışığında yorumlayınız. 'Derhal' kavramı nasıl anlaşılmalıdır?

CMK Madde 223(9), sanığın aklanma hakkını (lekelenmeme hakkı) ve masumiyet karinesini korumayı amaçlar. Eğer dosyadaki mevcut delillere göre, başka bir araştırma yapılmasına veya yeni delil toplanmasına gerek kalmaksızın sanığın beraatine karar verilebilecekse, mahkemenin öncelikle beraat kararı vermesi gerekir. Bu durumda, dava zamanaşımı dolmuş olsa bile düşme kararı, kusurunu ortadan kaldıran bir neden olsa bile ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez. Yargıtay 6. CD kararında da tartışıldığı üzere 'derhal' kavramı, 'yargılamanın geldiği aşama itibarıyla, ilave bir delil toplanmasına ya da araştırma yapılmasına gerek kalmadan' anlamına gelir. Yani, dosyanın mevcut durumu beraat için yeterliyse, sanığın lehine olan beraat kararı önceliklidir. Bu, özellikle CMK m.223(2)(a) (fiilin suç olarak tanımlanmamış olması) veya (b) (suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması) gibi durumlarda belirginleşir.