Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 141'deki 'usuli kazanılmış hak' ilkesinin, 'kamu düzeni' ile ilişkisini açıklayınız. Hangi durumlarda kamu düzeni, usuli kazanılmış hak ilkesinin bir istisnası olarak kabul edilebilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278191

Usuli kazanılmış hak ilkesi, yargılamanın istikrarı ve hukuki güvenlik için önemli olsa da, 'kamu düzeni' ile ilgili hallerde istisna teşkil edebilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre (örneğin 09.05.1960 tarih ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı), usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. Kamu düzeni, bir toplumun temel değerlerini, kurallarını ve çıkarlarını ifade eder. Eğer bir usul kuralı veya bir mahkeme kararı, kamu düzenini açıkça ihlal eden bir durumu yaratıyorsa veya kamu düzenini korumak için zorunlu bir düzenleme getirilmişse, usuli kazanılmış hak ilkesi bu durumlarda uygulanmaz. Örneğin, görev kuralları (kamu düzeniyle ilgili), hak düşürücü süreler (kamu düzeniyle ilgili) veya sonradan ortaya çıkan içtihadı birleştirme kararları (hukukun birliğini sağlamak kamu düzeniyle ilgili) usuli kazanılmış hakkın istisnaları olarak kabul edilebilir. Yani, kamu düzeni, yargılamadaki istikrar ilkesine rağmen, daha üstün bir hukuki menfaat olarak, bazı usuli durumların tekrar incelenmesine veya değiştirilmesine olanak tanır.