5271 sayılı CMK'nın 117. maddesine göre yapılan aramalarda 'suçun delillerinin elde edilebilmesi' amacıyla arama yapılmasının koşulları nelerdir? Bu koşulların 'ölçülülük ilkesi' ile ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278123

CMK 117/1, diğer kişilerin üstü, eşyası, konutu vb. yerlerin 'suç delillerinin elde edilebilmesi amacıyla' aranabileceğini belirtir. CMK 117/2'ye göre, bu aramanın yapılabilmesi için, aranılan yerde suç delillerinin bulunduğunun kabul edilebilmesine olanak sağlayan somut 'olayların varlığına' bağlıdır. Bu durum, arama tedbirine başvurulabilmesi için gerekli olan 'görünüşte haklılık' ve 'ölçülülük ilkesi' ile doğrudan ilişkilidir. Ölçülülük ilkesi, bir tedbirin (burada arama) izlenen meşru amaca ulaşmak için gerekli ve orantılı olmasını gerektirir. Yani, delillerin orada olduğuna dair güçlü bir şüphe ve başka yollarla elde edilememesi gibi durumlar olmalıdır. Aksi takdirde, delil elde etme amacı bahane edilerek bireylerin özel hayatına veya konut dokunulmazlığına ölçüsüz bir müdahalede bulunulmuş olur ki bu hukuka aykırıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2016/760 E., 2017/138 K. sayılı kararının gerekçesinde, arama tedbirine başvurulabilmesi için 'gecikmede sakınca ya da tehlike bulunması', 'görünüşte haklılık' ve 'ölçülülük' olmak üzere üç ön şartın birlikte bulunması gerektiği açıkça ifade edilmiştir.