HMK Madde 141'deki 'iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı'nın uygulandığı 'tahkikat' evresini ve bu evrenin yargılamadaki yerini açıklayınız. Islahın tahkikat evresindeki rolü nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278119

HMK'ya göre yargılamanın aşamaları dilekçeler teatisi, ön inceleme ve tahkikat şeklindedir. Tahkikat, HMK'nın 147. maddesi uyarınca ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra başlar. Bu evrede mahkeme, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda işin esasına girer, delilleri toplar, inceler ve değerlendirir. Tahkikat evresi, yargılamanın en önemli ve uzun aşamasıdır. İddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı, bu evrede katı bir şekilde uygulanır. Ancak 'ıslah' (HMK m.176), bu yasağın istisnası olarak tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir (HMK m.177/1). Yani, tahkikat evresinde yeni bir vakıa veya delil ileri sürülmek istenirse, bu ancak ıslah yoluyla mümkündür. Islah, yargılamanın başında eksik veya hatalı yapılan iddia/savunmaların, tahkikatın sona ermesine kadar düzeltilmesine olanak tanır, böylece maddi gerçeğe ulaşma ve adil yargılanma hakkı korunur.