5271 sayılı CMK Madde 182'ye göre duruşmanın açık yapılması kuralı ve bunun uluslararası insan hakları metinlerindeki yeri nedir? İşkence gibi insanlığa karşı işlenen suçların yargılamasında bu ilkenin önemi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278113

Duruşmanın açık yapılması kuralı, modern ceza muhakemesinin temel ilkelerinden biridir ve hukukun üstünlüğü ile şeffaflığın bir göstergesidir. Bu ilke, Anayasa'nın 141. maddesi ve CMK 182. maddesi ile güvence altına alınmıştır. Uluslararası düzeyde, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 10. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 6/1. maddesi de adil yargılanma hakkı kapsamında duruşmaların aleni olmasını öngörür. İşkence gibi insanlığa karşı işlenen suçların yargılamasında bu ilke kritik bir öneme sahiptir. Zira aleniyet, yargılama sürecinin dışarıdan denetlenebilmesini, delillerin hukuka uygun toplanıp değerlendirilmesini, adaletin tam olarak yerine getirilmesini ve kamuoyunun mahkemelere olan güveninin sağlanmasını temin eder. İşkence suçları, kamu görevlileri tarafından işlendiği için, yargılamanın şeffaflığı, mağdurların haklarının korunması ve benzer eylemlerin caydırılması açısından vazgeçilmezdir. Gizli bir yargılama, şüpheleri artırabilir ve adaletin tecellisine gölge düşürebilir.