Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 141'deki iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağının yargılama ekonomisi ilkesiyle ilişkisini açıklayınız. Bu yasağın, özellikle delil sunma süreçlerini nasıl etkilediğini tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #278093

HMK Madde 141'deki iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı, yargılama ekonomisi ilkesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu ilke, yargılamanın makul bir sürede, en az giderle ve en az emekle tamamlanmasını hedefler. Dilekçeler teatisi aşamasından sonra iddia ve savunmanın genişletilmesinin yasaklanması, uyuşmazlığın çerçevesini erkenden belirleyerek yargılamanın uzamasını engeller. Bu durum, delil sunma süreçlerini de doğrudan etkiler: taraflar, dilekçeler teatisi aşamasında ve en geç ön inceleme duruşmasında (belirli istisnalar dışında) tüm delillerini bildirmek zorundadır (HMK m.129, 140/5). Yasağın başlamasıyla birlikte, yeni deliller ancak 'ıslah' yoluyla veya karşı tarafın 'açık muvafakati' ile sunulabilir. Bu, tarafları davanın başlangıcında daha özenli ve kapsamlı olmaya zorlayarak, yargılamanın daha etkin ve verimli yürütülmesine katkı sağlar.