5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) Madde 182'de düzenlenen 'duruşmanın açıklığı' ilkesinin temel amaçları ve kapsamı nedir? Bu ilkenin ihlalinin hukuki sonuçları nelerdir?

CMK Madde 182'ye göre 'Duruşma herkese açıktır.' Bu, 'aleniyet' olarak da bilinen bir usul ilkesidir ve yargılamanın kamuya açık olmasını ifade eder. Temel amaçları: yargılama işlemlerinin şeffaflığını sağlamak, kanuna uygunluğunu denetlemek, adil yargılanma ve mahkemelere güveni artırmaktır. Aleniyet, duruşma salonuna isteyen herkesin girmesini ve yargısal faaliyeti izlemesini, ayrıca gördüklerini ve duyduklarını başkalarına duyurabilmesini de (dolaylı aleniyet) kapsar (CMK 182 Gerekçesi, Yargıtay CGK 2015/310 K.). Ancak adliye binası ve duruşma salonunda sesli/görüntülü kayıt veya nakil olanağı sağlayan aletlerin kullanılması istisnalar dışında yasaktır (CMK m.183). Duruşmaların açıklığı ilkesinin ihlali, CMK m.289'da sayılan 'hukuka kesin aykırılık halleri'nden biridir. Açık yapılması gereken duruşmanın kapalı yapılması durumunda, hüküm bozularak kapalı yapılan duruşmaların açık yapılması gerekmektedir (Yargıtay CGK 2015/310 K., Yargıtay 9. CD 2022/7598 K.).