Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 141'de düzenlenen 'iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi' yasağının temel amacı nedir? Bu yasağın istisnalarını ve bu istisnaların uygulanma koşullarını belirtiniz.

HMK Madde 141'deki iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının temel amacı, uyuşmazlığın belirli bir aşamadan sonra netleşmesini sağlamak, yargılamayı hızlandırmak ve tarafların 'silahların eşitliği ilkesi' çerçevesinde adil yargılanma haklarını korumaktır. Yasa, dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra (cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinden sonra) iddia veya savunmanın genişletilemeyeceğini yahut değiştirilemeyeceğini belirtir (HMK m.141/1). Bu yasağın iki temel istisnası bulunmaktadır (HMK m.141/2): 1) Islah (HMK m.176 vd.): Taraflardan birinin yapmış olduğu usul işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesidir. Islah, karşı tarafın kabulüne bağlı olmaksızın yapılabilir ve tahkikat sona erinceye kadar mümkündür. 2) Karşı tarafın açık muvafakati: Karşı tarafın, iddia veya savunmanın genişletilip değiştirilmesine açıkça rıza göstermesi halinde yasak uygulanmaz. Bu muvafakatın yargılamanın ilgili aşamasında açıkça beyan edilmesi gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2269 E., 2021/56 K. sayılı kararı, dilekçeler aşamasının bitiminden sonraki dilekçelerin bu yasak kapsamında olduğunu belirtir.