Islah nedir ve iddianın genişletilmesi yasağı ile ilişkisi nasıldır? Yargıtay'ın bozma kararından sonra ıslah yapılıp yapılamayacağı konusundaki tartışma, 7251 sayılı Kanun ile HMK m. 177'ye eklenen ikinci fıkra ile nasıl bir çözüme kavuşturulmuştur?

Islah, taraflardan birinin yapmış olduğu bir usul işlemini tamamen veya kısmen düzeltmesidir (HMK m. 176). İddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı başladıktan sonra, karşı tarafın açık rızası yoksa, tarafların iddia ve savunmalarını değiştirebilmeleri için tek yasal imkan ıslahtır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2020/3070 E., 2021/2979 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi ıslah, bu yasağı bertaraf eden bir imkandır. Yargıtay'ın bozma kararından sonra ıslah yapılıp yapılamayacağı konusu ise öğretide ve uygulamada uzun süre tartışmalı kalmıştır. 7251 sayılı Kanun ile HMK m. 177'ye eklenen 2. fıkra bu tartışmayı sona erdirmiştir. Bu yeni düzenlemeye göre, 'Yargıtayın bozma kararından...sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması halinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir.' Ancak aynı fıkra, 'bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durumun ortadan kaldırılamayacağı' şeklinde bir sınırlama da getirmiştir. Bu, bozma kararı ile lehe usuli kazanılmış hak elde eden tarafın bu hakkının ıslah yoluyla ortadan kaldırılamayacağı anlamına gelir.