Paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda, hem elbirliği hem de paylı mülkiyetin aynı anda bulunması halinde, ortaklığın giderilmesi davasında 'harç' nasıl belirlenir ve dağıtılır? Hazine'nin bu konudaki durumu nedir?

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında, mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verildiğinde, satış bedelinin ve harcın nasıl dağıtılacağı hüküm sonucunda gösterilmelidir. Eğer dava konusu taşınmaz, hem elbirliği mülkiyeti hem de paylı mülkiyete tabi ise (örneğin, bir mirasçılık belgesinde paylı hisselere sahip birden fazla mirasçı ve aynı zamanda elbirliği mülkiyeti de varsa), harç da bu karmaşık duruma göre belirlenir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 16.10.2024 tarihli, 2024/3096 E., 2024/4606 K. sayılı kararı bu durumu ele almıştır. Karara göre, 'dava konusu taşınmazın hem elbirliği hem de paylı mülkiyete tabi olması nedeni ile harcın tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında taraflardan tahsiline karar verilmesi gerekirken nasıl dağıtılacağının kararda gösterilmemesi' hatalı bulunmuştur. **Hazine'nin Durumu:** Davalılar arasında Hazine'nin bulunması halinde, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaftır. Bu hususun mahkemece göz önünde bulundurulması ve Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereği Hazine hissesine düşen kısmın harçtan çıkarılması gerekmektedir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2015/9904 E., 2017/2093 K. sayılı kararı). Dolayısıyla, harç, tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında taraflardan tahsil edilirken, Hazine'nin payına isabet eden kısmın harçtan muaf tutulması gerekir.