HMK'da düzenlenen 'onama kararları'nın Anayasa'nın 141. maddesinin 3. fıkrasındaki 'gerekçeli karar hakkı' ile ilişkisi nedir? Yargıtay'ın onama kararlarında gerekçe gösterme zorunluluğu ne anlama gelir?
Anayasa'nın 141. maddesinin 3. fıkrası, 'Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır' hükmünü taşır. Bu, adil yargılanma hakkının önemli bir güvencesidir. HMK Madde 370'in 1. fıkrası, bu Anayasal ilkeyi Yargıtay'ın temyiz incelemesi sonucu verdiği onama kararları için de açıkça düzenlemektedir: 'Yargıtay, onama kararında, onadığı kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermek zorundadır.' **Gerekçe Gösterme Zorunluluğu Anlamı:** * **Hukuki Denetim:** Yargıtay'ın onama kararı sadece 'onanmıştır' demekle yetinemez. Yerel mahkemenin kararının neden hukuka uygun olduğunu, yani hangi hukuk kurallarına uygun düştüğünü, delillerin nasıl değerlendirildiğini ve ulaşılan sonucun neden isabetli olduğunu açıklaması gerekir. Bu, kararın hukuki dayanaklarını ve Yargıtay'ın denetimini şeffaf bir şekilde ortaya koyar. * **Hukuk Güvenliği:** Gerekçeli onama kararı, ilgili tarafların (davacı, davalı) Yargıtay'ın kararının dayanaklarını anlamalarını ve kararın hukuka uygunluğuna güvenmelerini sağlar. Bu, yargılamanın hakkaniyetini ve hukuk güvenliği ilkesini pekiştirir. * **İçtihadın Oluşumu:** Yargıtay'ın gerekçeli onama kararları, benzer olaylarda alt mahkemeler için yol gösterici nitelikte emsal teşkil eder ve hukuki içtihadın oluşumuna katkıda bulunur. HMK 370 Gerekçesi'nde de belirtildiği üzere, 'Maddeyle, temyiz incelemesi sonunda verilecek onama ararlarının da, Anayasanın 141 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki hükme uygun olarak, gerekçeli olacaklarına işaret edilmekte'dir. Bu, onama kararlarının da tıpkı bozma kararları gibi hukuki bir analize dayanması gerektiğini gösterir.