Paylı mülkiyetin oluşum yollarını hukuki işlem, yetkili bir makamın kararı ve kanun gereği olmak üzere örneklerle açıklayınız.
Paylı mülkiyet, Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 688'de tanımlanmıştır ve çeşitli yollarla kurulabilir: 1. **Hukuki İşlem İle Kurulması:** * Bu, tarafların iradi beyanlarıyla gerçekleşir. Birden çok kişinin bir taşınmaz veya taşınırı birlikte kullanmak üzere gerçekleştirdiği hukuki bir işlemle (örneğin birlikte satın alma yoluyla) kurulabilir. Örneğin, iki kişinin ortaklaşa bir arsa satın alması ve tapuya kendi adlarına paylı mülkiyet olarak tescil ettirmesi. * Bunun dışında, bir mala tek başına malik olan bir kimsenin, maliki olduğu malın bir bölümünü (payını) başka bir kişiye devretmesi ile de paylı mülkiyet kurulabilir. Örneğin, bir arsa sahibinin arsasının ¼'ünü başka bir kişiye satması. * Hukuki işlem tek taraflı (vasiyet gibi) veya iki taraflı (satış, bağış gibi) olabilir (Kadim Hukuk - Paylı Mülkiyet makalesi). 2. **Yetkili Bir Makamın Kararı İle Kurulması:** * Bu, bir yargı veya idari organın kararı sonucunda paylı mülkiyetin doğmasıdır. Örneğin, hakimin birden fazla davacı lehine aralarında paylı mülkiyet kurulmasına dair karar vermesi (örn. ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim mümkün olmadığında paylı mülkiyetin yeniden yapılandırılması). * İcra yoluyla yapılan açık artırmaya birlikte pey sürenler lehine icra dairesince verilecek ihale kararı ile de paylı mülkiyet meydana gelir. * İdari bir makama da paylı mülkiyet kurma yetkisi verilmiş olabilir; 3154 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi belediyelere koşulların oluşması halinde bu yetkiyi vermiştir (Kadim Hukuk - Paylı Mülkiyet makalesi). 3. **Kanun Gereği Kurulması:** * Kanunların doğrudan bir olayı düzenlemesiyle paylı mülkiyet kendiliğinden oluşabilir. Örneğin, * TMK m. 721: İki taşınmazı birbirinden ayırmaya yarayan duvar, parmaklık, çit gibi sınırlıklar, aksi ispat edilmedikçe, her iki komşunun paylı malı sayılır. * TMK m. 776/1: Birden çok kişinin taşınır malları önemli bir zarara uğratılmadan veya aşırı bir emek ve para harcanmadan ayrılmayacak şekilde birbiriyle birleşmiş veya karışmışsa, o kişiler, yeni şey üzerinde kendi taşınırlarının birleşme veya karışma zamanındaki değerleri oranında paylı mülkiyete sahip olurlar. * TMK m. 222/2: Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır (Kadim Hukuk - Paylı Mülkiyet makalesi).