Paylı mülkiyetin paylaşma (ortaklığın giderilmesi) usulleri TMK Madde 699'da nasıl düzenlenmiştir? Özellikle 'aynen taksim' ve 'satış suretiyle paylaşma' arasındaki öncelik ve uygulama koşullarını açıklayınız.
Türk Medeni Kanunu (TMK) Madde 699, paylı mülkiyete konu malın paylaşma biçimlerini düzenlemektedir: 1. **Rızai Paylaşma (Anlaşma ile):** Paylaşma, malın aynen bölüşülmesi (aynen taksim) veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir. Bir veya birden fazla paydaş paylaşma talebinde bulunursa ve bütün paydaşlar buna rıza gösterirse, rızai paylaşma gerçekleşir. Taşınmazın aynen bölüşülmesi için tapu idaresinde resmi senet düzenlenmesi ve tapu siciline tescil yapılması zorunludur. 2. **Kazai (Yargısal) Paylaşma:** Eğer paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verir (TMK m. 699/2). * **Aynen Taksim (Aynen Bölüşme) Önceliği:** Hakim, ortaklığın giderilmesi davalarında öncelikle malın 'aynen bölünerek paylaştırılmasına' karar vermeye çalışır. Bu, malın fiziki olarak paydaşların hisseleri oranında parçalara ayrılmasıdır. Bölünen parçaların değerleri birbirine denk düşmezse, eksik değerdeki parçaya 'para eklenerek denkleştirme' sağlanır. Ancak hakim, bazı paydaşlara maldan parça eklenmesi, bazılarına ise sadece para verilmesi şeklinde bir denkleştirmeye karar veremez; aynen paylaştırmanın malın paylara uygun sayıda ve aynı nitelikte olması gerekir. * **Satış Suretiyle Paylaşma:** Aynen taksimin mümkün olmadığı veya hakim bölme istemini durum ve koşullara uygun görmediği durumlarda, özellikle de paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, hâkim 'açık artırmayla satışa' hükmolunur (TMK m. 699/2). Satışın 'paydaşlar arasında' artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır (TMK m. 699/son fıkra). Satıştan elde edilecek bedel, paydaşlar arasında payları oranında paylaştırılır. Yargıtay içtihatları da aynen taksimin önceliğini vurgulamaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.05.2023 tarihli, 2023/476 E., 2024/217 K. sayılı kararı, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununun 'el atmanın önlenmesi' davası ile değil, 'kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası' açmak suretiyle çözümlenmesi gerektiğini belirtmiştir.