Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki 'uzlaştırma' kurumu, sonradan yürürlüğe giren kanun değişiklikleri ile kesinleşmiş hükümlere uygulanabilir mi? Bu durum, 5275 sayılı İnfaz Kanunu'nun 98. maddesi ve TCK'nın 7/2. maddesi çerçevesinde nasıl değerlendirilir?
Evet, Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki (CMK) 'uzlaştırma' kurumu, sonradan yürürlüğe giren kanun değişiklikleri ile kesinleşmiş hükümlere de uygulanabilir. Bu, 'lehe kanun' ilkesi ve infaz hukukunun dinamik yapısıyla ilişkilidir. * **Lehe Kanun İlkesi (TCK m. 7/2):** Türk Ceza Kanunu'nun 7/2. maddesi, 'Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur' hükmünü taşır. Bu ilke, sadece yargılama aşamasındaki davalar için değil, kesinleşmiş hükümler için de geçerlidir. * **İnfaz Kanunu m. 98/1-a:** 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 98/1-a maddesi, kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinde 'sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün Türk Ceza Kanununun 7 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekirse' hükmü veren mahkemeden karar istenmesini öngörür. **Uygulama:** Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 30/10/2007 tarihli ve 2007/4-200 E., 2007/219 K. sayılı ilâmında belirtildiği üzere, uzlaştırma kurumu her ne kadar usul hukuku kurumu olsa da, fail ile devlet arasındaki ceza ilişkisini sona erdirmesi bakımından maddi hukuka da ilişkin bulunması nedeniyle yürürlüğünden önceki olaylara uygulanabilir. Bu uygulama, görülmekte olan davaların yanı sıra, kesinleşmiş hükümler bakımından da uzlaşma hükümlerinin uygulanması gerektiği anlamına gelir. Örneğin, 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile CMK 253. maddesinde yapılan değişiklikle tehdit suçunun uzlaştırma kapsamına alınması gibi durumlarda, bu değişiklikten önce kesinleşen tehdit suçuna ilişkin hükümler için de uzlaştırma prosedürünün uygulanması gerekecektir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2017/22772 E., 2018/466 K.). Bu durumda, infazın durdurularak dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi gerekir.