5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da, erişimin engellenmesi tedbirlerinin uygulanmasında kullanılan teknik yöntemler nelerdir? Bu yöntemlerden hangisi 'ölçülülük ilkesi' açısından en uygun kabul edilir ve neden?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #277076

5651 sayılı Kanun, erişimin engellenmesinde kullanılacak yöntemleri tanımlar (m.2/1-o): Alan adından erişimin engellenmesi (DNS engellemesi), IP adresinden erişimin engellenmesi ve içeriğe (URL) erişimin engellenmesi. Her bir yöntem şöyledir: 1. **DNS (Alan Adı) Engelleme:** Sunucular üzerinden IP ile eşleştirilen alan adreslerinin engellenmesi yoluyla uygulanır. Site tamamen engellenir. 2. **IP Engelleme:** Web sitelerinin barındırıldığı sunucuların IP adreslerini engellemektir. O IP üzerindeki tüm web sitelerine erişim engellenir. 3. **URL Engelleme:** Engellenmesi düşünülen içeriğe ait internet sitesinde yer alan yayına ait resim, belge vb. özgülenen URL adresinin engellenmesidir. Sadece hukuka aykırı içeriğin bulunduğu kaynağa erişim engellenir. **Ölçülülük İlkesi Açısından Değerlendirme:** * **DNS ve IP Engellemeler:** Bu yöntemler genellikle hukuka aykırı içeriği barındırmayan diğer içeriklere veya sitelere de erişimi engellediği için 'suçta ve cezada şahsilik' ile 'orantılılık (ölçülülük)' ilkelerine aykırı olduğu yönünde eleştirilir. Bir sitedeki küçük bir hukuka aykırılık nedeniyle tüm sitenin kapatılması bu ilkelere ters düşer. * **URL Engelleme:** Diğer yöntemler arasında URL yöntemi en hakkaniyetli yöntem olarak kabul edilir. Çünkü sadece hukuka aykırı içeriğin bulunduğu spesifik kaynağa erişimi engellerken, sitenin diğer bölümlerinin erişilebilir kalmasını sağlar. 5651 sayılı Kanun'da 2014 yılında yapılan değişiklikle URL üzerinden engelleme yöntemi daha ağırlıklı olarak uygulanmaya başlanmıştır (6518 sayılı Kanun). Ancak, HTTPS protokolüne sahip internet sitelerinin URL adreslerine erişimin engellenmesi teknik olarak mümkün bulunmamaktadır. Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 2019/30287 E., 2020/13553 K. sayılı kararı da ifade ve basın özgürlüğünü zedelemeden ölçülü müdahalelerin önemine işaret eder.