HMK'da yargılamanın iadesi (HMK m.375 vd.) davasında, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararlarının hukuk davasına etkisi açısından 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 74. maddesinin rolü nedir?

HMK'da yargılamanın iadesi davasında, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararlarının hukuk davasına etkisi 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 74. maddesinde (eski 53. madde) düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, 'Hâkim, kusur olup olmadığı, kanun hükmünce taksirli sayılıp sayılmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümlerini göz önünde tutmakla beraber, bunlarla bağlı değildir.' Ancak, 'ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları, kusurun tespiti ve zararın miktarı hariç, hukuk hâkimini bağlar.' Bu, hukuk hakiminin ilke olarak bağımsız olsa da, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle 'fiilin hukuka aykırılığı' konusuyla tamamen bağlı olacağı anlamına gelir. Yani, ceza mahkemesi bir fiilin varlığını veya yokluğunu kesin olarak tespit etmişse, hukuk hakimi bu tespitle bağlıdır; ancak failin kusur derecesi veya zarar miktarı gibi konular hukuk hakiminin takdirindedir. (HMK m.375, BK m.74, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi - Karar: 2015/1400)