HMK'da yargılamanın iadesi davasında yeni delil veya belge sunma şartları nelerdir? Özellikle 'bilirkişinin kasten hilafı hakikat ihbaratta bulunduğunun hükmen tahakkuk etmesi' (mülga HUMK m.445/5) sebebine dayanıldığında ne aranır?

Yargılamanın iadesi davasında yeni ele geçirilen senet veya belgenin (mülga HUMK m.445/1 / HMK m.375/1-b), davaya bakıldığı sırada mevcut olması, hükmü etkileyecek nitelikte olması, hüküm verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması ve yargılama sırasında mücbir sebep veya lehine hüküm verilen tarafın fiili nedeniyle elde edilememiş olması gerekir. Bilirkişinin kasten gerçeğe aykırı olarak beyanda bulunduğunun hükmen tahakkuk etmesi (mülga HUMK m.445/5 / HMK m.375/1-g) sebebine dayanıldığında ise, bilirkişinin kasten gerçeğe aykırı rapor tanzim ettiğinin bir ceza mahkemesi hükmüyle sabit olması ve bu raporun hükme esas alınmış olması gerekir. Eğer bilirkişi hakkında delil yokluğundan başka bir sebeple (af, ölüm, zamanaşımı gibi) ceza kovuşturmasına başlanamamış veya karar verilememişse, ceza mahkemesi kararı aranmadan doğrudan hukuk mahkemesinde yargılamanın iadesi davası açılabilir. Ancak bu durumda, hukuk mahkemesinde öncelikle bilirkişinin gerçeğe aykırı rapor verdiğinin ispatlanması gerekir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2015/1400 K. sayılı kararı, bilimsel mütalaanın tek başına bu madde kapsamında yeni delil olmadığını belirtir. (HMK m.375, Mülga HUMK m.445, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi - Karar: 2015/1400)