HMK madde 293'e göre tarafların uzman görüşü alması için ayrıca süre istenememesi kuralı, yargılamanın hızı ve taraf hakları dengesi açısından nasıl yorumlanmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #276139

HMK madde 293/1, tarafların dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabileceğini belirtirken, 'Sadece bu nedenle ayrıca süre istenemez' hükmünü getirmiştir. Bu kural, yargılamanın gereksiz yere uzamasını engellemek, yani yargılamanın hızlandırılması amacına hizmet eder. Taraflar, dava açılmadan önce veya dilekçeler aşamasında uzman görüşü temin etme esnekliğine sahiptirler. Ancak, bu durum taraf haklarının kısıtlanması olarak yorumlanmamalıdır; zira taraflara yargılama sürecinde iddia ve savunmalarını bilimsel mütalaalarla destekleme imkanı tanınmıştır. Süre verilmemesi, tarafların delillerini önceden hazırlama ve yargılamayı bilinçli bir şekilde sürdürme sorumluluğunu pekiştirir. Hakim, dosyaya sunulan uzman görüşünü serbestçe takdir edecek olup, bu durum adil yargılanma hakkı ile yargılama ekonomisi arasındaki dengenin bir yansımasıdır. (HMK m.293/1, HMK m.293 Gerekçesi)