Anlaşmalı boşanma davasının temel şartları nelerdir? (TMK m.166/3) Hakim, tarafların sunduğu anlaşma protokolündeki düzenlemeleri (mali sonuçlar, çocukların durumu) değiştirebilir mi? Değiştirmesi halinde hukuki sonuç ne olur?

Anlaşmalı boşanma davasının TMK m.166/3'e göre temel şartları şunlardır: 1. **Süre Şartı:** Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. 2. **Başvuru Şartı:** Eşlerin birlikte mahkemeye başvurması veya bir eşin açtığı davanın diğer eş tarafından kabul edilmesi gerekir. 3. **Hakim Huzurunda İrade Beyanı:** Hakim, tarafları bizzat dinleyerek boşanma iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Bu kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan avukat aracılığıyla yapılamaz. 4. **Anlaşmanın Uygun Bulunması:** Hakim, boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat) ve çocukların durumu (velayet, kişisel ilişki) hususunda taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hakim, tarafların ve özellikle çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Ancak, hakimin yaptığı bu değişikliklerin hukuken geçerli olabilmesi için 'taraflarca da kabulü' şarttır. Eğer taraflar hakimin yaptığı değişiklikleri kabul etmezlerse, anlaşma sağlanamamış olur ve dava, anlaşmalı boşanma davası olmaktan çıkarak 'çekişmeli boşanma davası'na (TMK m.166/1-2) dönüşür. Mahkeme bu durumda taraflardan delillerini sunmalarını isteyerek yargılamaya çekişmeli olarak devam eder. (Bkz: Yargıtay 2. HD, K. 2020/4270)