5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1. maddesinde düzenlenen 'karşılıksız çek düzenleme' suçunda şikayet hakkı kime aittir? Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 2018/5874 sayılı uyuşmazlık giderme kararında 'hamil' kavramı nasıl yorumlanmıştır? Karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra çeki devralan cirantanın şikayet hakkı var mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #273309

5941 sayılı Kanun m.5/1'e göre şikayet hakkı 'hamil'e aittir. Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin K.2018/5874 sayılı uyuşmazlık giderme kararında, 'hamil' kavramının dar yorumlanmaması gerektiği belirtilmiştir. Daire, kanun koyucunun 'bankaya ibraz edenin şikayeti' gibi daha dar bir ifade yerine bilinçli olarak 'hamilin şikayeti' ifadesini kullandığını vurgulamıştır. Bu yoruma göre şikayet hakkı sadece çeki bankaya ibraz edip 'karşılıksızdır' işlemini yaptıran son hamile değil, aynı zamanda bu işlem yapıldıktan sonra çeki (örneğin bedelini ödeyerek) geri alan ve ciro silsilesi içinde yer alan önceki 'meşru cirantaya' da aittir. Karar, çeke bağlı olan şikayet hakkının da senetle birlikte devredildiğini, çeki yeniden elinde bulunduran (hamil sıfatını tekrar kazanan) önceki cirantanın da bu hakkı kullanabileceğini kabul etmiştir. Dolayısıyla, karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra çeki elinde bulunduran meşru cirantanın da şikayet hakkı vardır.