Bir idari işlemin 'sebep' unsuru ile 'amaç' unsuru arasındaki temel fark nedir? Bir memurun 'politik faaliyetlere katılmak' gibi genel bir sebeple görevden çıkarılması hangi unsur yönünden hukuka aykırılık teşkil eder ve neden?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #273300

Temel fark şudur: 'Sebep' unsuru, idareyi o işlemi yapmaya iten hukuki veya fiili nedendir; yani işlemin gerekçesidir. 'Amaç' unsuru ise, o işlemle ulaşılmak istenen nihai sonuçtur ki bu da kural olarak 'kamu yararı'dır. Sebep, işlemi geçmişe dönük olarak meşrulaştıran bir 'öncül' iken; amaç, işlemin geleceğe dönük 'hedefidir'. Bir memurun 'politik faaliyetlere katılmak' gibi genel bir sebeple görevden çıkarılması, öncelikle 'sebep' unsuru yönünden hukuka aykırılık teşkil eder. Çünkü idari işlemin dayandığı sebebin, kanunda açıkça tanımlanmış, somut ve gerçeğe uygun olması gerekir. Metinde belirtildiği gibi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda veya ilgili yönetmeliklerde memuriyetten çıkarma nedenleri arasında bu şekilde genel ve soyut bir neden mevcut değildir. Disiplin cezası gerektiren fiiller kanunlarda spesifik olarak sayılmıştır. İdare, kanunda yer almayan bir sebebi gerekçe göstererek işlem tesis edemez. Bu durum, işlemin sebep unsurunu sakatlar ve iptal nedenidir.