HMK Madde 140'ta düzenlenen ön inceleme duruşması sırasında tarafların sulhe veya arabuluculuğa teşvik edilmesi, hâkimin nasıl bir yaklaşımla yapması gereken bir yükümlülüktür ve bu teşvik sonucunda yeni bir duruşma günü belirlenmesi hangi şartlara bağlıdır?

HMK Madde 140 (2) uyarınca, uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları sulh ve arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki sonuçları hakkında aydınlatarak sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder. HMK gerekçesi, hâkimin bu teşviki 'şeklen, bir hükmü mecburen uygulamak için değil, samimi bir çaba olarak yerine getirmesi' gerektiğini belirtir. Bu konuda sonuç alınacağı kanaatine varırsa, bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin eder. Önemli olan, hâkimde tarafların uzlaşabilecekleri yönünde 'ciddi bir kanaatin' oluşmasıdır. Hâkim, tarafların talebi olmasa bile, durumlarını ve niyetlerini dikkate alarak bu süreyi verebilir. Bu, yargılamanın başlamış olmasının, yargılama dışında alternatif yolların kapatıldığı anlamına gelmediğini göstermektedir. (HMK Madde 140 (2); HMK Madde 140 Gerekçesi)