AİHM'in Taner Kılıç kararında, Sözleşme'nin 5 § 5 maddesinin ihlali nasıl gerekçelendirilmiştir? Özellikle Türk hukukundaki tazminat yollarının (CMK 141 ve AYM bireysel başvuru) etkinliği bu bağlamda nasıl değerlendirilmiştir?

AİHM, Sözleşme'nin 5 § 5 maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir. Mahkeme, Sözleşme'nin 5 § 1 ve 3. maddelerinin ihlal edildiği sonucuna vardığı için, başvurucunun bu hükümler kapsamındaki şikayetleriyle ilgili olarak Madde 5 § 5'e dayanabileceğini belirtmiştir. Türk hukukunda CMK'nın 141. maddesinde öngörülen tazminat yolu ve Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) bireysel başvuru yolu bulunsa da, Mahkeme bu yolların etkin olmadığını tespit etmiştir. Mahkeme, başvurucunun yalnızca tutukluluk süresinin uzunluğundan şikayet etmekle kalmayıp, aynı zamanda bir suç işlediğinden şüphelenmek için makul gerekçelerin bulunmadığı veya tutuklu yargılanma için ilgili ve yeterli gerekçelerin bulunmadığına da itiraz ettiği durumda, CMK'nın 141 § 1 (a) ve (d) maddesi uyarınca bir tazminat davasının etkili bir hukuk yolu olarak kabul edilemeyeceğini vurgulamıştır (Selahattin Demirtaş no. 2, §§ 212-214). Hükümet'in, benzer bir durumda tazminat ödenmesine ilişkin herhangi bir yargı kararı sunmadığı da belirtilmiştir (Ahmet Hüsrev Altan v. Türkiye, § 190). Ayrıca, başvurucunun Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı bireysel başvurunun reddedildiği ve bu nedenle kendisine herhangi bir tazminat ödenmediği kaydedilmiştir. Dolayısıyla, mevcut karardan önce, başvurucunun Sözleşme'nin 5 §§ 1 ve 3. maddelerinin ihlali için tazminat almasını sağlayacak bir hukuk yolu bulunmadığı sonucuna varılmıştır. (AİHM Taner Kılıç Kararı, B. No. 208/18, §§ 122-128)